Parashock là gì? Giải thích công nghệ chống sốc từ Citizen

Cơ chế Parashock là thuật ngữ khá phổ biến với những chiếc đồng hồ Nhật Bản, được tích hợp sẵn trong bộ máy do Citizen sản xuất và có mặt trong nhiều chiếc đồng hồ của hãng. Vậy Parashock là gì? Cấu tạo và cơ chế hoạt động ra sao?

MỤC LỤC › Parashock là gì? 1. Cấu tạo của Parashock gồm những gì? 2. Vì sao đồng hồ Citizen Automatic cần cơ chế này? › Parashock hoạt động như thế nào trong máy Citizen? › Parashock bảo vệ đồng hồ Citizen khỏi những rủi ro nào? 1. Va chạm trong sinh hoạt hằng ngày 2. Chuyển động cổ tay liên tục khi sử dụng 3. Rủi ro sai số hoặc đứng máy sau va đập › Những giới hạn cần biết về cơ chế chống sốc Citizen 1. Những vấn đề nên tránh dù đồng hồ có chống sốc 2. Chống sốc khác chống nước, chống từ và chống trầy xước ra sao? 3. Khi nào nên mang đồng hồ Citizen đi kiểm tra? › So sánh Parashock, Diashock và Incabloc › Lịch sử ra đời Parashock – dấu ấn kỹ thuật của Citizen từ năm 1956 1. Câu chuyện thử nghiệm thả đồng hồ từ trực thăng 2. Ý nghĩa của Parashock với đồng hồ Citizen hiện đại › Parashock thường xuất hiện trên những dòng đồng hồ Citizen nào? 1. Parashock trong bộ máy Miyota và Citizen 2. Đồng hồ Citizen Automatic và nhu cầu chống sốc 3. Còn Citizen Eco-Drive thì sao? › Cách sử dụng đồng hồ Citizen để hạn chế sốc và giữ máy bền hơn › Câu hỏi thường gặp về cơ chế chống sốc của Citizen 1. Đồng hồ Citizen nào cũng có Parashock không? 2. Parashock có giúp đồng hồ không bị hư khi rơi không? 3. Parashock khác chống nước như thế nào? 4. Đồng hồ bị rơi nhưng vẫn chạy thì có cần kiểm tra không?

Parashock là gì?

Parashock là cơ chế chống sốc do Citizen phát triển, giúp giảm tác động của va đập lên các bộ phận nhạy cảm trong bộ máy cơ, đặc biệt là khu vực bánh lắc và trục cân bằng.

Về bản chất kỹ thuật, đây là hệ thống chân kính dùng lò xo để nâng đỡ bánh lắc, hay còn gọi là bánh xe cân bằng. Bộ phận này giữ nhịp dao động và ảnh hưởng trực tiếp đến độ chính xác của đồng hồ cơ.

Cụm Parashock bảo vệ bánh lắc trong bộ máy Citizen

Công nghệ này ra mắt vào năm 1956 và được xem là một trong những dấu mốc quan trọng của Citizen trong quá trình phát triển đồng hồ chống sốc tại Nhật Bản. (Nguồn: https://www.coronet.org/new-1minute-reads/the-citizen-parashock).

Vì Miyota là công ty con của Citizen, cơ chế này cũng xuất hiện trên nhiều bộ máy mang nhãn Miyota, cùng một số bộ máy HMT của Ấn Độ. (Nguồn: https://calibercorner.com/citizen-miyota-parashock/).

Citizen Automatic là dòng đồng hồ cơ gắn liền với cơ chế Parashock

Giải đáp: Vì sao HMT lại liên quan đến Citizen?

Năm 1961, HMT bắt đầu mở rộng sản xuất đồng hồ thông qua thỏa thuận chuyển giao công nghệ với Citizen Nhật Bản. Theo đó, Citizen sẽ hỗ trợ HMT về máy móc, thiết kế bộ máy và đào tạo đội ngũ ban đầu.

Thỏa thuận này bắt nguồn từ năm 1959, khi chính phủ Ấn Độ tìm kiếm sự hỗ trợ để phát triển ngành đồng hồ trong nước.

Thời điểm đó, Eiichi Yamada là vị chủ tịch của Citizen – một trong những người hiếm hoi trong Hiệp hội Đồng hồ Nhật Bản muốn theo đuổi thương vụ này. (Nguồn: https://www.rewrist.com/blogs/news/the-history-of-hmt-watches-indias-watchmaking-legacy).

Để triển khai, khoảng 400 nhân viên Citizen đã sang Ấn Độ hỗ trợ trực tiếp, trong khi 200 nhân viên HMT được cử sang Nhật Bản nhằm học hỏi và tiếp nhận công nghệ.

1. Cấu tạo của Parashock gồm những gì?

Cấu tạo Parashock và cách cụm chân kính hấp thụ va đập

Parashock là bộ phận gắn nối với trục cân bằng, có cấu trúc bao gồm các bộ phận:

• Chân kính chống sốc (Shock Jewel): Sản xuất bằng vật liệu ruby hoặc ruby tổng hợp, giúp giữ thăng bằng trục cân bằng không bị nghiêng và bảo vệ trục khỏi hư hỏng khi bị tác động.  Chân kính này đặt trên đỉnh của trục cân bằng theo phương thẳng đứng.
• Lò xo (Spring): Lò xo thường làm từ vật liệu như thép không gỉ, có tính linh hoạt, co giãn tốt. Lò xo này nằm dưới chân kính theo phương ngang, vai trò chính là hấp thụ cũng như làm giảm áp lực tác động.
• Chốt lò xo (Spring Retainer): Để giữ lò xo hoạt động tốt, đảm bảo tính linh hoạt thì chốt giữ lò xo có thể tích hợp thêm để phát huy cơ chế này.
• Khung giữ (Bridge): Đóng vai trò như cầu nối, khung giữ có nhiệm vụ cố định các chi tiết ở đúng vị trí, tạo sự chắc chắn và ổn định cho toàn bộ hệ thống này.

Về mặt cơ học, cơ chế này thuộc cùng nhóm giải pháp với Incabloc của Thụy Sĩ, ra đời năm 1934, thường được xem là nguồn cảm hứng cho nhiều hệ thống chống sốc ra đời sau đó như Etachoc của ETA, Diashock của Seiko và Parashock của Citizen.

2. Vì sao đồng hồ Citizen Automatic cần cơ chế này?

Với đồng hồ Citizen Automatic, bộ máy vận hành liên tục nhờ chuyển động cổ tay người đeo. Trong quá trình sử dụng, những va chạm nhỏ gần như không thể tránh khỏi.

Từ đó, Parashock trở thành một cơ chế bảo vệ rất quan trọng đối với các dòng máy cơ tự động của hãng. Nó giúp giảm lực tác động lên trục bánh lắc, từ đó hạn chế rủi ro cong trục, gãy trục, sai nhịp hoặc đứng máy sau va chạm.

Trục bánh lắc nhỏ như sợi tóc trong bộ máy đồng hồ cơ

Nếu Citizen có Parashock thì đối thủ Seiko cũng phát triển Diashock với nguyên lý bảo vệ tương tự. Điểm đáng chú ý là trục bánh lắc rất nhỏ, đường kính chỉ khoảng 0,07 – 0,08mm, gần tương đương một sợi tóc người.

Vì có kích thước rất nhỏ nhưng phải gánh toàn bộ chuyển động dao động của bánh lắc nên đây được xem là một trong những điểm yếu quan trọng của bộ máy cơ. Chỉ một cú va đập đủ mạnh cũng có thể làm trục cong, gãy hoặc khiến bánh lắc hoạt động sai nhịp.

Parashock hoạt động như thế nào trong máy Citizen?

Ở các hệ thống chống sốc có nguyên lý tương tự như Parashock, Diashock hay Incabloc, bộ phận chống sốc thường nằm quanh khu vực bánh lắc.

Khi đồng hồ bị va đập, cụm này sẽ không giữ trục bánh lắc quá cứng. Thay vào đó, nó cho phép các chi tiết dịch chuyển nhẹ để giảm lực tác động, sau đó lò xo sẽ đưa chúng trở lại vị trí ban đầu.

Cơ chế này có thể bảo vệ bánh lắc theo cả hai hướng:

• Nếu đồng hồ bị va đập từ cạnh vỏ, cụm chân kính sẽ có độ dịch chuyển nhẹ sang ngang để giảm lực tác động.
• Nếu lực đến từ phía mặt kính hoặc đáy đồng hồ, cụm này có thể dịch chuyển theo chiều dọc trục.

Sau khi lực va đập được hấp thụ và phân tán, lò xo sẽ đưa cụm chân kính trở lại vị trí ban đầu. Nhờ vậy, bánh lắc tiếp tục dao động ổn định, giúp bộ máy hạn chế tình trạng sai nhịp sau những va chạm.

Có thể bạn chưa biết, ý tưởng giảm sốc từ Parashock đời đầu đã được phát triển tiếp thành chức năng chống xung lực trên các đồng hồ Citizen hiện đại. Cơ chế này giúp kim giây không bị nhảy hoặc lệch ngay cả khi đồng hồ bị va đập.

Tuy nhiên, người dùng cần phân biệt rõ đây là tên gọi mở rộng được dùng cho dòng quartz và Eco-Drive, còn Parashock nguyên bản áp dụng cho bộ máy cơ có bánh lắc.

Parashock bảo vệ đồng hồ Citizen khỏi những rủi ro nào?

Không ít người dùng đồng hồ cơ đã chia sẻ với tôi rằng: “Va chạm không chỉ đến từ những cú rơi mạnh mà còn có thể xuất hiện từ các chuyển động rất quen thuộc hằng ngày”. Đây cũng là lý do mà hệ thống này được Citizen phát triển để giảm thiểu những rủi ro này.

1. Va chạm trong sinh hoạt hằng ngày

Chúng ta không thể phủ nhận rằng việc đồng hồ va vào cạnh bàn, rơi khi tháo ra hoặc va vào tường, cửa khi di chuyển là những tình huống khá thường gặp.

Với đồng hồ cơ, các va chạm này có thể ảnh hưởng đến những chi tiết rất nhỏ bên trong bộ máy, đặc biệt là trục bánh lắc. Parashock được thiết kế để giảm lực tác động trong các tình huống sử dụng hằng ngày, từ đó giúp trục bánh lắc hạn chế nguy cơ bị cong hoặc gãy.

2. Chuyển động cổ tay liên tục khi sử dụng

Ở đồng hồ tự động, rotor hay bánh đà tự động tận dụng chuyển động cổ tay người đeo để lên dây cót liên tục. Với bộ máy Miyota 8200, bánh lắc được thiết kế với tỷ lệ kích thước và trọng lượng phù hợp để giảm ảnh hưởng từ lực ly tâm và quán tính khi cổ tay chuyển động mạnh.

Nếu bánh lắc quá to hoặc quá nặng, chuyển động mạnh có thể khiến bộ máy dễ hụt nhịp, chạy chậm hoặc ảnh hưởng đến độ chính xác. Lúc này, Parashock đóng vai trò hỗ trợ, giúp trục bánh lắc chịu được các dao động lặp đi lặp lại tốt hơn, hạn chế mài mòn nhanh hoặc trượt khỏi vị trí ổn định.

3. Rủi ro sai số hoặc đứng máy sau va đập

Nếu không có cơ chế chống sốc, một va đập đủ mạnh có thể làm cong hoặc gãy trục bánh lắc. Khi đó, đồng hồ có thể chạy sai giờ rõ rệt, hoạt động kém ổn định hoặc đứng máy.

Mục tiêu chính của Parashock từ ngày đầu ra mắt là ngăn chặn đúng nhóm hư hỏng này.

Tôi muốn chia sẻ một trường hợp trên diễn đàn WatchUSeek về chiếc Seiko Lord Matic 1970 sử dụng hệ thống Diashock tương tự về nguyên lý, rơi từ độ cao khoảng 1,2 – 1,5m nhưng vẫn hoạt động bình thường và không bị sai số đáng kể.

Tuy nhiên, đây chỉ là một trường hợp tham khảo, không phải kết quả có thể áp dụng cho mọi chiếc đồng hồ.

Diashock trong bộ máy Seiko là cơ chế chống sốc tương tự như Parashock của Citizen

Những giới hạn cần biết về cơ chế chống sốc Citizen

Dù Parashock giúp đồng hồ Citizen bền hơn trước va đập, bạn vẫn nên hiểu đúng phạm vi bảo vệ của cơ chế này. Chống sốc không có nghĩa là đồng hồ có thể chịu mọi tác động mạnh, cũng không thay thế cho các tính năng bảo vệ khác như chống nước, chống từ hay chống trầy xước.

1. Những vấn đề nên tránh dù đồng hồ có chống sốc

Citizen thiết kế hệ thống này để xử lý các va chạm ở mức độ sinh hoạt thông thường. Bài kiểm tra theo *ISO 1413 mô phỏng tình huống rơi từ 1 mét xuống sàn gỗ, hoặc dùng búa nhựa cứng gắn trên cần lắc tạo lực khoảng 3,7 Joules. (Nguồn: https://www.testxchange.com/standard/iso-1413/).

Điều này không có nghĩa đồng hồ có thể chịu mọi loại va đập mạnh. Những tình huống như đập trực tiếp bằng vật cứng, rơi từ độ cao lớn xuống bề mặt đá hoặc kim loại, va chạm khi chơi thể thao cường độ cao như võ thuật hay các môn bóng tiếp xúc vẫn có thể gây hư hỏng.

*ISO 1413: là tiêu chuẩn mô phỏng một số tình huống chịu sốc nhất định, không phải cam kết đồng hồ sẽ an toàn trong mọi cú rơi.

Lưu ý: thử nghiệm thả đồng hồ từ trực thăng ở độ cao 30 mét vào năm 1956 chỉ là một sự kiện truyền thông mang tính biểu tượng, dùng để chứng minh độ bền tốt của Citizen tại thời điểm đó.

Đây không phải thông số kỹ thuật chính thức, cũng không phải tiêu chuẩn ISO để người dùng áp dụng trong sinh hoạt đời sống.

2. Chống sốc khác chống nước, chống từ và chống trầy xước ra sao?

Đây là 4 nhóm tính năng bảo vệ hoàn toàn độc lập trên một chiếc đồng hồ.

• Chống sốc: bảo vệ bộ máy bên trong, cụ thể là bánh lắc và trục bánh lắc, khỏi hư hỏng cơ học do va đập.
• Chống nước: liên quan đến độ kín của vỏ, mặt kính, gioăng cao su và núm điều chỉnh giờ. Tính năng này giúp hạn chế nước hoặc hơi ẩm xâm nhập, không liên quan trực tiếp đến khả năng chịu va đập.
• Chống từ: bảo vệ bộ máy khỏi nhiễu từ trường bên ngoài, yếu tố có thể làm sai nhịp dao động của bánh xe cân bằng hoặc lò xo tóc. Ví dụ, calibre A060 của Citizen có khả năng chống từ tới 4.800 A/m.
• Chống trầy xước: liên quan đến vật liệu mặt kính như sapphire, kính khoáng và lớp xử lý bề mặt vỏ hoặc dây. Ví dụ, công nghệ Duratect của Citizen giúp tăng độ cứng bề mặt cho titan và thép.

Người dùng không nên mặc định đồng hồ chống nước tốt thì cũng chịu va đập tốt, hoặc đồng hồ có vỏ chắc chắn thì bộ máy bên trong cũng được bảo vệ khỏi sốc. Hãy nhớ rằng, mỗi tính năng có mục đích riêng và được kiểm tra theo tiêu chuẩn khác nhau.

3. Khi nào nên mang đồng hồ Citizen đi kiểm tra?

Bạn nên mang đồng hồ đến trung tâm bảo hành hoặc cơ sở sửa chữa chuyên nghiệp để kiểm tra sau va đập nếu xuất hiện một trong các dấu hiệu sau: 

• Kim giờ, kim phút hoặc kim giây bị trôi, lệch hoặc dừng đột ngột. 
• Đồng hồ chạy nhanh hoặc chậm hơn rõ rệt so với trước khi va đập. 
• Nghe thấy tiếng lạ bên trong khi lắc nhẹ đồng hồ.
• Mặt kính bị nứt, vỡ và có thể ảnh hưởng đến khả năng chống nước. 
• Đồng hồ không chạy dù đã được lên dây cót hoặc sạc đủ năng lượng.

Hãy chọn trung tâm sửa chữa uy tín nếu máy có dấu hiệu sai số, lệch kim hoặc đứng máy sau va đập

Ngay cả khi đồng hồ vẫn chạy bình thường sau một cú va đập mạnh, kiểm tra định kỳ vẫn là cách phòng ngừa hợp lý. Một số hư hỏng nhẹ ở bánh lắc hoặc lò xo tóc có thể chưa biểu hiện ngay, nhưng có thể gây sai số tích lũy theo thời gian.

So sánh Parashock, Diashock và Incabloc

Parashock không phải là cơ chế chống sốc riêng lẻ trong ngành đồng hồ. Để bạn dễ hình dung vị trí của công nghệ này, có thể đặt Parashock cạnh Diashock của Seiko và Incabloc của Thụy Sĩ, hai hệ thống thường được nhắc đến khi nói về khả năng bảo vệ bộ dao động trong đồng hồ cơ.

Tiêu chí	Parashock của Citizen	Diashock của Seiko Nguồn: https://www.seikowatches.com/us-en/special/heritage	Incabloc của Thụy Sĩ Nguồn: https://tufinawatches.com/blogs/news/how-does-incabloc-protection-work
Năm ra đời	1956	1956, trên Seiko Marvel mới	1934
Đơn vị phát triển	Citizen Watch Co., tiền thân gắn với Miyota	Seiko Watch Co.	Georges Braunschweig và Fritz Marti, Universal Escapements Ltd
Nguyên lý	Lò xo xoắn kết hợp chân kính, cho phép cụm chân kính dịch chuyển dọc và ngang để hấp thụ sốc	Lò xo giữ chân kính và chân kính chặn, cho phép dịch chuyển ngang hoặc dọc trục khi có lực tác động	Lò xo gắn chân kính, trục bánh lắc có thiết kế đặc biệt để truyền lực sang phần cứng hơn khi gặp sốc mạnh
Mức độ bảo vệ bánh lắc	Hỗ trợ bảo vệ trục bánh lắc trước các va chạm thông thường trên đồng hồ cơ Citizen và Miyota	Có vai trò tương tự Parashock, giúp giảm lực tác động lên trục của cụm dao động khi đồng hồ Seiko bị va đập	Có lịch sử ứng dụng lâu đời, được nhiều hãng đồng hồ Thụy Sĩ sử dụng như một giải pháp chống sốc đáng tin cậy

Lịch sử ra đời Parashock – dấu ấn kỹ thuật của Citizen từ năm 1956

Parashock không chỉ là một chi tiết kỹ thuật nằm sâu bên trong bộ máy đồng hồ. Với Citizen, đây còn là một cột mốc đáng nhớ trong hành trình chứng minh năng lực chế tác của ngành đồng hồ Nhật Bản sau Thế chiến II.

Thời điểm đó, Citizen đang nỗ lực khẳng định năng lực chế tác của đồng hồ Nhật Bản trong bối cảnh đồng hồ Thụy Sĩ vẫn tạo sức ép lớn trên thị trường.

Dấu mốc Citizen dưới thời Eiichi Yamada và hành trình khẳng định đồng hồ Nhật Bản

Hãng liên tục giới thiệu nhiều công nghệ mới, từ đồng hồ có lịch năm 1952, đồng hồ chống sốc Parashock năm 1956, đồng hồ báo thức đeo tay năm 1958 đến đồng hồ chống nước Parawater năm 1959.

Mỗi cột mốc đều cho thấy Citizen đang từng bước mở rộng giới hạn của đồng hồ đeo tay Nhật Bản.

1. Câu chuyện thử nghiệm thả đồng hồ từ trực thăng

Vào mùa hè năm 1956, Citizen tổ chức một loạt buổi trình diễn công khai tại 11 thành phố trên khắp Nhật Bản để chứng minh độ bền của Parashock.

Tại Osaka, một chiếc đồng hồ Parashock được thả từ trực thăng trước sự chứng kiến của đông đảo người dân, và chiếc đồng hồ không bị tổn hại sau va chạm. Sự kiện tương tự sau đó được lặp lại trên toàn quốc. (Nguồn: https://miyotamovement.com/technology/parashock.html).

Hình ảnh một buổi thí nghiệm Parashock năm 1956 ở Osaka

Không lâu sau, Citizen tiếp tục một chiến dịch trình diễn tương tự với dòng Parawater ra mắt năm 1959. Năm 1963, 130 chiếc đồng hồ Parawater được gắn vào các phao và thả xuống Thái Bình Dương. Chúng trôi dạt đến tận Bắc Mỹ trong khoảng một năm, và khi được tìm lại, các đồng hồ này vẫn hoạt động tốt.

2. Ý nghĩa của Parashock với đồng hồ Citizen hiện đại

Từ nền tảng Parashock, Citizen tiếp tục phát triển các cơ chế bảo vệ đồng hồ trước va đập trên nhiều dòng sản phẩm hiện đại. Một ví dụ tiêu biểu là chức năng chống xung lực, giúp kim giây hạn chế tình trạng nhảy lệch khi đồng hồ chịu tác động từ bên ngoài.

Công nghệ này cũng góp phần đặt nền móng cho tinh thần bền bỉ mà Citizen theo đuổi trong nhiều dòng sản phẩm sau này, trước khi hãng ra mắt Promaster vào năm 1989. Đây là dòng đồng hồ công cụ được phát triển cho những môi trường sử dụng khắc nghiệt hơn như lặn biển, leo núi và phi hành.

Citizen Parashock 1956 và dấu mốc mở đầu cho đồng hồ chống sốc Nhật Bản

Nhìn lại lịch sử phát triển của Citizen, Parashock không chỉ là một cơ chế chống sốc của năm 1956. Công nghệ này còn cho thấy hướng đi lâu dài của hãng đó là tạo ra những chiếc đồng hồ thực dụng, bền bỉ và có thể đồng hành tốt hơn cho người dùng.

Parashock thường xuất hiện trên những dòng đồng hồ Citizen nào?

Không phải mọi chiếc đồng hồ Citizen đều dùng Parashock, vì cơ chế này gắn trực tiếp với bộ máy cơ có bánh lắc. Để tránh nhầm lẫn khi tìm hiểu hoặc mua đồng hồ, bạn có thể phân biệt Parashock trên các dòng máy cơ Citizen/Miyota và cơ chế chống xung lực riêng trên Eco-Drive.

1. Parashock trong bộ máy Miyota và Citizen

Hệ thống chống sốc này được ghi nhận trong thông số kỹ thuật của nhiều máy tự động Miyota 8200-series, gồm các calibre 8200, 8203, 8204, 8205, 8229 và nhiều biến thể liên quan. Những bộ máy này là một trong những dòng máy cơ phổ biến và lâu đời của Citizen/Miyota, được sản xuất liên tục từ năm 1977 đến nay.

Chiếc đồng hồ Citizen NH9130-84A sử dụng bộ máy 8229 có cơ chế Parashock

Ngoài dòng 82xx, Vintage Citizen Calibre cũng ghi nhận Parashock từng xuất hiện trên nhiều bộ máy Citizen đời cũ khác như calibre 7230 hi-beat 36.000 bph thuộc dòng Leopard Superbeat, và calibre 9812 trên đồng hồ báo thức. (Nguồn: https://vintagecitizenwatches.com/category/parashock/).

Điều này cho thấy Citizen đã áp dụng Parashock khá rộng rãi qua nhiều thế hệ máy cơ, không giới hạn ở một dòng sản phẩm nào cả.

2. Đồng hồ Citizen Automatic và nhu cầu chống sốc

Vì đồng hồ Citizen Automatic hoạt động dựa trên chuyển động cổ tay liên tục và không có cơ chế bảo vệ điện tử như đồng hồ thạch anh, đây là dòng sản phẩm có nhu cầu rất lớn đối với Parashock.

ChronoTales từng xem Parashock là một trong những điểm cộng đáng chú ý của calibre 8200. Cơ chế này giúp trục bánh lắc, vốn khá dài và được thiết kế theo tỷ lệ phù hợp với bánh lắc, bền hơn trước các tình huống rơi hoặc va đập thông thường.

3. Còn Citizen Eco-Drive thì sao?

Riêng với Citizen Eco-Drive, bạn không nên hiểu Parashock theo cùng cách như trên đồng hồ cơ. Eco-Drive là bộ máy thạch anh, sử dụng dao động điện tử của tinh thể thạch anh thay cho bánh lắc cơ học.

Vì vậy, về nguyên lý, Eco-Drive không sử dụng hệ thống Parashock. Lý do là Parashock được thiết kế để bảo vệ bánh lắc, một bộ phận chỉ có trong bộ máy cơ.

Thay vào đó, đồng hồ Eco-Drive sử dụng cơ chế riêng gọi là chức năng phát hiện và khóa xung lực được xác nhận trên nhiều mẫu Eco-Drive cao cấp.

Ví dụ, calibre A060 trên dòng The Citizen có chức năng phát hiện và khóa tác động giúp kim tự điều chỉnh về đúng giờ nếu bị lệch do va đập.

Nếu đồng hồ bị va đập, một tín hiệu điện sẽ được gửi đến động cơ để khóa rotor ngay lập tức, sau đó đưa kim đồng hồ trở về đúng vị trí. Toàn bộ quá trình này diễn ra chỉ trong 1/1.000 giây.

Xét về độ bền cơ học theo nguyên lý vận hành, thứ tự thường được nhắc đến là đồng hồ thạch anh kỹ thuật số, thạch anh analog, cơ lên cót tay và cuối cùng là cơ tự động.

Điều này cho thấy bộ máy thạch anh, gồm Eco-Drive, vốn có ít bộ phận cơ học chuyển động hơn đồng hồ cơ, nên thường có lợi thế về độ bền va đập ngay cả khi không dùng hệ thống chống sốc kiểu lò xo như Parashock.

Cách sử dụng đồng hồ Citizen để hạn chế sốc và giữ máy bền hơn

Người dùng nên đeo đồng hồ Citizen đúng cách để hạn chế va đập trong sinh hoạt

Dù có Parashock hoặc chức năng chống xung lực điện tử, một số thói quen sử dụng đơn giản vẫn giúp giảm đáng kể rủi ro va đập cho đồng hồ Citizen mà bạn có thể áp dụng:

• Tránh đeo đồng hồ khi làm các công việc tạo rung chấn mạnh: Bạn không nên dùng búa, máy khoan hoặc thiết bị cơ khí nặng khi đeo đồng hồ. Những lực này có thể vượt xa mức va đập mà ISO 1413 và Parashock được thiết kế để xử lý.
• Đặt đồng hồ trên hộp hoặc đế lót mềm sau khi tháo ra. Hạn chế để đồng hồ rơi tự do xuống mặt bàn gỗ, đá hoặc gạch, vì đây là những bề mặt có thể tạo lực phản chấn mạnh, tương tự kịch bản trong bài kiểm tra ISO 1413.
• Tránh va đập trực tiếp vào mặt số hoặc cạnh vỏ bằng vật cứng. Lực tập trung tại một điểm nhỏ thường gây hại nhiều hơn so với lực được phân tán đều.

Ngoài ra, với đồng hồ tự động, dầu bôi trơn tại các điểm chân kính, gồm cả cụm Parashock, cần được kiểm tra hoặc thay mới theo thời gian sử dụng để duy trì hiệu quả giảm sốc.

Sau mỗi va đập đáng kể, bạn nên kiểm tra đồng hồ dù máy có vẻ vẫn chạy bình thường. Việc này giúp phát hiện sớm các sai lệch nhỏ trước khi chúng ảnh hưởng nghiêm trọng đến độ chính xác lâu dài.

Câu hỏi thường gặp về cơ chế chống sốc của Citizen

Khi tìm hiểu về Parashock, người dùng thường dễ nhầm giữa chống sốc, chống nước và khả năng chịu rơi thực tế. Những câu hỏi dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn phạm vi hoạt động của cơ chế này trước khi sử dụng đồng hồ Citizen.

1. Đồng hồ Citizen nào cũng có Parashock không?

Không. Parashock chỉ áp dụng cho bộ máy cơ và tự động có bánh lắc, vì đây là bộ phận mà hệ thống này được thiết kế để bảo vệ.

Các dòng thạch anh và Eco-Drive của Citizen không sử dụng Parashock vì không có bánh lắc cơ học. Thay vào đó, chúng dùng cơ chế chống xung lực điện tử riêng.

Chiếc đồng hồ Citizen Eco-Drive BM7620-83A sử dụng công nghệ ánh sáng

2. Parashock có giúp đồng hồ không bị hư khi rơi không?

Parashock giúp giảm thiểu rủi ro hư hỏng khi đồng hồ chịu va đập ở mức độ sinh hoạt thông thường, tương đương bài kiểm tra ISO 1413 với tình huống rơi từ 1 mét xuống sàn gỗ.

Tuy nhiên, điều này không có nghĩa đồng hồ có thể an toàn trước mọi va đập. Những cú đập mạnh, va chạm có chủ đích hoặc rơi từ độ cao lớn xuống bề mặt đá, kim loại vẫn có thể làm hư hỏng bộ máy, kể cả khi đồng hồ có Parashock.

3. Parashock khác chống nước như thế nào?

Parashock bảo vệ bộ máy bên trong, cụ thể là trục bánh lắc, khỏi hư hỏng cơ học do va đập. Trong khi đó, chống nước liên quan đến độ kín của vỏ, gioăng và mặt kính để ngăn nước hoặc hơi ẩm xâm nhập.

Một chiếc đồng hồ có thể chống sốc tốt nhưng khả năng chống nước thấp, hoặc ngược lại. Đây là hai tính năng độc lập và được kiểm tra theo các tiêu chuẩn khác nhau.

Chống nước bảo vệ vỏ đồng hồ còn Parashock bảo vệ bộ máy bên trong

4. Đồng hồ bị rơi nhưng vẫn chạy thì có cần kiểm tra không?

Nên kiểm tra, đặc biệt nếu cú rơi mạnh hơn va chạm sinh hoạt thông thường. Một số hư hỏng nhẹ ở bánh lắc hoặc lò xo tóc có thể chưa khiến đồng hồ đứng máy ngay, nhưng có thể làm sai số tăng dần theo thời gian.

Nhiều trường hợp đồng hồ vẫn chạy chính xác sau va đập mạnh nhưng đây không phải quy luật chung cho mọi trường hợp. Mức độ hư hại còn phụ thuộc vào góc rơi, bề mặt tiếp xúc và lực va đập cụ thể.

Khi chọn mua Citizen Automatic, bạn nên kiểm tra rõ thông tin bộ máy, tình trạng bảo hành và chính sách hậu mãi. Tại Đồng Hồ Hải Triều, khách hàng có thể được tư vấn thêm về dòng máy, cách sử dụng và thời điểm nên kiểm tra đồng hồ sau va đập.

Xem thêm tại:

• Bộ máy Citizen
• Thuật ngữ bộ máy

Thảo Ly
Duyệt bởi Ngọc Yến